• home
  • video
  • pas verschenen

    Stef Wijnants over "Ivan De Verschrikkelijke", de revolverheld van PAOK

    Voetbalvoorzitters overschrijden in hun drang om de beste te zijn soms het fatsoen. In deel 1 van de reeks over ‘controversiële’ voorzitters kon u het onverkwikkelijke verhaal lezen van de Roemeen Gigi Becali. Vandaag neemt Stef Wijnants u mee naar het Griekse voetbal, waar in Thessaloniki de eigenzinnige Ivan Savvidis op de troon zit.

    Corruptie is gemeengoed

    Vorige week werd bekend dat de leider in de Griekse competitie Olympiakos voorwerp is van een onderzoek naar matchfixing. Grote internationale journaalbulletins haalt dat nieuws niet meer, want er gaat helaas geen seizoen voorbij of er duiken verhalen over corruptie op in het Griekse voetbal.

     

    Clubs die bestraft worden met puntenaftrek of degradatie, omgekochte scheidsrechters, voorzitters die naar de gevangenis moeten, geweld door fans, vriendjespolitiek, omkoping en matchfixing. Bedenk het en in het Griekse voetbal zal er het laatste decennium een voorbeeld van te vinden zijn.

     

    Maar een voorzitter die vanuit Griekenland de Russische geopolitiek ter wille is en met een pistool het veld oploopt om een scheidsrechter te belagen, dat doet de ogen tollen. Ivan Savvidis, voorzitter van de huidige landskampioen PAOK Saloniki draait er zijn hand niet voor om.

    Savvidis

    Ivan Savvidis stormt met zijn pistool in aanslag het veld op.

    Gratis sigaretten

    Behalve zijn naam heeft Ivan Savvidis niet zoveel met Griekenland. Savvidis is op het platteland van Georgië (ex-Sovjetunie) geboren uit Pontisch-Griekse ouders en heeft tot zijn 40e zijn voorouderlijk vaderland zelden gezien. Pas in 2008 richt hij zijn vizier op de regio rond havenstad Thessaloniki, in het Griekse departement Macedonië.

     

    De financiële crisis die volgde op de wereldwijde recessie van 2008 heeft de economie van het land haast gedecimeerd. Thessaloniki wordt bijzonder hard getroffen en de wrok van het arme noorden richting hoofdstad vormt de ideale voedingsbodem voor Savvidis om zich nog meer te verrijken.

     

    Want Savvidis kan zijn roebels dan al niet meer tellen. Als 15-jarige heeft hij het ouderlijk huis verlaten en begint hij in Rostov als arbeider te werken in een staatstabaksfabriek. Na zijn studie en legerdienst praat hij zich een weg naar de top en wordt hij al snel algemeen directeur van een geprivatiseerde tabaksfabriek.

     

    Zijn firma Donskoy vergeet de medemens en dan vooral het Russische leger niet. Jaarlijks schenkt hij aan de militairen gratis 1 miljard sigaretten weg. Het hoeft geen betoog dat dat bijzonder geapprecieerd wordt bij de Russische leiders. In 2003 levert zoveel barmhartigheid hem een plaats in de Doema op, het Russische parlement. President Poetin heeft zijn naam op een belangrijke plaats in zijn adressenboekje staan. 

    Savvidis en Poetin

    Savvidis is goeie maatjes met Vladimir Poetin.

    Tegengif voor Atheense clubs

    Eens in Thessaloniki maakt hij deel uit van een consortium dat de haven heeft gekocht, een strategisch belangrijke plek voor de NAVO en dat door Rusland met argusogen wordt bekeken. Gesuggereerd wordt dat Savvidis het beleid in Moskou informeert over de transacties in en rond de haven.

     

    Savvidis koopt ook kranten, een televisiezender, hotels, strandresorts en veel onroerend goed. Kortom, hij is de economie van de havenstad gaan domineren.

     

    Als hij in 2012 ook de meerderheid van de aandelen van voetbalclub PAOK Thessaloniki verwerft, wordt hij een lokale held. Savvidis wordt gezien als een tegengif. Een rijke buitenstaander, niet afhankelijk van staatssteun en symbool van het verzet tegen de corruptie in het voetbal, dat volledig gedomineerd wordt de clubs uit hoofdstad Athene.

     

    “Gezonde partijen vechten tegen een goed georganiseerd corrupt systeem”, verklaart hij al snel. “Elke dag groeit onze supporterskern. We moeten de krachten bundelen en bewijzen dat eer, gerechtigheid en fatsoen boven de belangen van één enkele club staat”, waarmee hij naar Olympiakos verwijst. Koren op de molen van de agressieve, vaak barbaarse achterban van PAOK.

    Savvidis

    Ivan Savvidis is razendpopulair bij PAOK Saloniki.

    Vuil van de straat

    Met die fanatieke aanhang achter zich wordt de aanval op Athene  - soms letterlijk - ingezet. Savvidis haalt bekende namen uit het Europees voetbal: Huub Stevens, Frank Arnesen, Igor Tudor. Ook Maarten Martens of Dimitar Berbatov maken hun opwachting. Prijzen worden niet meteen gepakt. Pas in 2017 verovert PAOK voor het eerst sinds 2003 de beker.

     

    Savvidis strijdt niet enkel tegen het systeem, ook zijn eigen gedrag leidt tot problemen. "Hij is een emotionele driftkikker", zei ex-Oranje-international Hedwiges Maduro, die enkele jaren bij PAOK speelde. "Als we verloren schold hij ons in de kleedkamer uit voor het vuil van de straat, maar bij winst de week erop kregen we zomaar een bonus. Balans was er niet te vinden."

     

    Succes is (nog) niet te koop en de tegenstand uit Athene weet zich ‘goed’ te verdedigen. In 2016 verbiedt Savvidis zijn ploeg om de terugmatch in de halve finales van de beker te laten spelen. “We doen niet meer mee met dit circus.” In de heenmatch op eigen veld tegen Olympiakos bestormen woedende supporters het veld na een ‘discutabele’ beslissing van de scheidsrechter waarna die de match meteen affluit. 

    Wij spelen die match niet. Wij doen niet meer mee met dat circus.

    Ivan Savvidis

    Met pistool het veld op

    De rijke zakenman laat zich evenwel niet de mond snoeren, maar heeft de zenuwen niet meer onder controle. In maart 2018 loopt het helemaal uit de hand bij de wedstrijd tussen PAOK en AEK Athene, een match die titelbepalend kan zijn.

     

    In de 90e minuut scoort thuisverdediger Varela de 1-0, maar de treffer, die PAOK aan de leiding zou brengen in de stand, wordt afgekeurd voor buitenspel.

     

    Het bestuur van PAOK met Ivan Savvidis op kop, geflankeerd door zijn lijfwachten, loopt tot twee keer toe het veld op om verhaal te halen bij de scheidsrechter. Op zich niets nieuws in het Griekse voetbal, maar Savvidis heeft een holster met pistool aan zijn broeksriem hangen. “Het is gedaan met jou als scheidsrechter”, getuigen spelers de woorden van Savvidis.

     

    De ref blijkt behoorlijk onder de indruk, want hij keurt het doelpunt alsnog goed. De chaos is compleet. Savvidis wordt afgevoerd en AEK wil uit schrik de match niet meer hernemen. “Zijn we hier misschien in een Clint Eastwood-film terechtgekomen?”, zegt AEK-trainer Jimenez aan de Spaanse pers. Savvidis wordt eensklaps wereldberoemd. Alle media pikken het nieuws op.

     

    Enkele dagen later excuseert Ivan ‘de Verschrikkelijke’ zich. “Ik heb niemand bedreigd en ik wilde erger voorkomen maar die corruptie moet toch stoppen.” De Griekse regering legt de competitie drie weken stil, dieper kan het voetbal niet meer zinken.

    Weldoener wordt kampioen

    Een reactie van de politie blijft uit, Savvidis wordt niet opgeroepen om voor de politie of de rechter te verschijnen. Ook plaatselijke politici keuren het gedrag van de oligarch niet publiekelijk af. Savvidis, die intussen nauwe banden heeft met (toenmalig) premier Tsipras en ook opnieuw de Griekse nationaliteit heeft, blijft in Thessaloniki investeren, zorgt voor werkgelegenheid en steunt de Griekse kerk met dure restauratiewerken.

     

    Volgens het zakentijdschrift Forbes heeft de ‘nieuwe’ Griek door de verkoop van enkele bedrijven intussen de waarde van 1,5 miljard dollar. In een economisch zwaar getroffen plaats jaag je een weldoener niet de stad uit.

     

    Van de voetbalbond krijgt Savvidis wel een straf. Hij mag tot april 2021 geen stadion meer binnen. De boete van 100.000 euro zal hij allicht met de glimlach betaald hebben. In de nasleep van het incident kan PAOK de titel niet pakken, die is voor AEK.

     

    Twee maanden later wint PAOK wel opnieuw de beker. De finale in het Olympisch stadion behoort tot de hoogste risicomatchen ooit. Meer dan 5.000 veiligheidsagenten worden opgetrommeld, de UEFA en de FIFA sturen controleurs en de Griekse voetbalbond beslist om een buitenlandse scheidsrechter de match te laten fluiten. PAOK wint met 2-0.

     

    Een jaar later kan PAOK voor het eerst in 34 jaar de Griekse landstitel vieren. Haast de hele stad wordt ondergedompeld in Bengaals vuur, het feest duurt dagen. Savvidis blijft op de achtergrond en legt geen ronkende verklaringen af.

    Strijd met Athene gaat voort

    Met één van zijn bedrijven, waterbottelarij Souroti is Savvidis sinds 2017 ook de belangrijkste sponsor van de Griekse voetballiga. Savvidis denkt na de titel de macht van Athene overgenomen te hebben en waagt zich op glad ijs.

     

    Ongeveer twee maanden geleden, in maart 2020, start de tuchtcommissie van de bond een onderzoek naar PAOK en Xanthi, een andere eersteklasser. De PAOK-eigenaar zou via een neef en een directielid van het familiebedrijf aandelen hebben in Xanthi en dat is uiteraard verboden. Pikant detail is dat dat nieuws naar buiten is gebracht door de commerciële tv-zender ONE, die in het bezit is van Vangelis Marinakis, de eigenaar van Olympiakos.

     

    De oorspronkelijke straf voor het verboden dubbele eigenaarschap was degradatie, maar na bemiddeling van de overheid is landskampioen PAOK nu met 7 punten in mindering bestraft, Xanthi moet zelfs 12 punten inleveren.

     

    Door de coronacrisis ligt ook in Griekenland de competitie stil maar de achterstand die PAOK bij het begin van de play-offs op …. Olympiakos telt, bedraagt nu 14 punten. Een nieuwe titel kan Savvidis vergeten, al kan Olympiakos door een matchfixingschandaal uit 2015 op zijn beurt wel naar 2e klasse teruggezet worden.

     

    Of hoe er maar geen einde komt aan de schandalen in het Griekse voetbal. Intussen heeft Athene vanuit Thessaloniki een te duchten tegenstander: Ivan ‘de Verschrikkelijke ‘Savvidis, een eenvoudige sigarettenroller uit Georgië.