EURO 2020: feest(je) van de vrijheid na jaren vol twijfel én Belgische blamage

    Alle wegen leiden naar Rome: ook die van dit EK. Al was het een weg met veel hobbels.

    Een vervloekt toernooi dat symbool staat voor hoop. Vanavond start het EK voetbal dat nú al de geschiedenis ingaat als meest waanzinnige ooit. Van een schandaal rond de bezieler, over een Belgische blamage tot een pandemie. Maar ook: het eerste event dat de herwonnen vrijheid inluidt.

    "Het is een geweldig idee."

     

    Flashback naar juni 2012. Tegenover de media doet Michel Platini, voorzitter van de Europese voetbalbond UEFA, voor het eerst zijn ambitieuze plannen uit de doeken voor het EK 2020.

     

    Geen kampioenschap in één gastland, maar verspreid over heel Europa. Ter ere van de 60e verjaardag van het toernooi. "In deze tijden van goedkoop vliegen tussen verschillende landen moet dat perfect mogelijk zijn", motiveert de Fransman zijn betoog.

     

    Wist hij veel wat er nog allemaal zou komen...

    Schandaal rond Platini

    Buiten wat kritiek rond de milieu-impact en vragen over de organisatorische complexiteit wordt het idee niet begraven. Integendeel. In 2014 wordt een EK met 13 gastlanden goedgekeurd. 

     

    Alleen: één jaar later valt grote bezieler Platini van zijn voetstuk. Het Zwitserse gerecht graaft in de donkerste hoekjes van het mondiale voetbal en legt een schandaal van steekpenningen bloot. Platini en FIFA-baas Sepp Blatter worden gebannen.

     

    Jurist Aleksander Ceferin is de opvolger van Platini bij de UEFA. De zware erfenis moet de Sloveen erbij nemen.

    Michel Platini werd voor 8 jaar geschorst door een smeergeldaffaire.

    Blamage met het Eurostadion

    Het eerstje EK-brandje voor Ceferin woedt in België. Velen zijn het - misschien maar goed ook - al vergeten, maar normaal was ons land gastheer voor de openingsmatch én nog 3 andere EK-duels. En dat in een hypermoderne arena in Brussel: het Eurostadion.

     

    Wat een volksfeest en eerbetoon aan de gouden generatie moest worden, draait uit op schaamrode wangen.

     

    Door een opeenvolging aan procedures en geweigerde vergunningen raken de grootse stadionplannen nooit van de grond. Tot ontgoocheling van de Belgische voetbalbond én woede van de UEFA. In 2017 schrapt het België definitief als gastland.

     

    Een enorme blamage voor ons land op het internationale voetbaltoneel. 

    De ambitieuze plannen die er nooit kwamen: een schets van het Eurostadion.

    Coronapandemie

    Ach, voor de UEFA was het een klein struikelblok in vergelijking met wat nog komen zou. Een pandemie komt nooit gelegen, maar zeker niet wanneer je een toernooi in verschillende landen organiseert.

     

    Wanneer de coronacrisis in maart vorig jaar Europa bereikt, beginnen ze bij de Europese voetbalbond toch wat ongemakkelijk op hun bureaustoel te schuiven.

     

    Een aantal weken zet Ceferin nog zijn beste pokerface op door te verkondigen "dat het EK zal doorgaan zoals gepland". Maar wanneer het virus aan kracht wint, beslist de UEFA op 17 maart om het toernooi een jaar uit te stellen.

     

    Mét de mededeling dat de naam 'EURO 2020' behouden blijft - de koppigheid van de UEFA zorgt voor hoongelach.

    Symbolisch was het idee van dit EK mooi, maar het is geen makkelijke taak voor ons. Zelfs zonder de pandemie.

    UEFA-voorzitter Aleksander Čeferin

    Ondertussen moet Ceferin toegeven dat het idee van zijn voorganger toch niet zo geniaal was. "Symbolisch was het mooi, maar het is geen makkelijke taak voor ons. Zelfs zonder de pandemie."


    De UEFA kijkt vervolgens met een bang hartje toe hoe piekende coronagolven over de verschillende gastlanden stromen. Toch blijft het - tegen beter weten in - hopen op volle stadions in de zomer. Al liggen achter de schermen verschillende noodscenario's klaar. Gaande van een EK in één land tot matchen achter gesloten deuren.


    Zó drastisch wordt de oplossing uiteindelijk niet. In april moet de UEFA enkel Dublin en Bilbao schrappen als gaststeden. Sevilla depanneert, Londen verwelkomt meer wedstrijden. En in de stadions wordt het aantal toegelaten fans beperkt.

    Feest(je) van de vrijheid

    Vanavond komt aan de lange lijdensweg richting EURO 2020 een einde. Dan toch een "toernooi zonder grenzen" in 11 landen, met (beperkt) publiek en alle grote voetbalsterren. 

     

    Maar wel nog in bubbels, met oneindig veel PCR-tests en zonder mensenmassa's in fandorpen. "Dit EK is nog geen volledig feest van de vrijheid", knikt voetbalcommentator Filip Joos vanuit Rome. "Het gaat met mondjesmaat en misschien is dat ook mooi. Een wijsheid luidt dat mensen die extreme honger hebben geleden rustig opnieuw moeten beginnen te eten."

     

    Om 21 uur met het openingsduel tussen Italië en Turkije als eerste op het menu. Nog 50 wedstrijden zullen volgen. "Dit is het moment om te tonen dat Europa weer begint te leven en helemaal terug is", meent Ceferin.

     

    Maar of ze hun wilde plannen bij de UEFA nog eens zouden overdoen...

    Vanavond het toneel voor de eerste wedstrijd op het EK: het Olympisch Stadion in Rome.

    Volg de match vanavond live met tekst, beeld en klank: