• home
  • video
  • pas verschenen

    Sporza @school #31: waarom spelen we rugby met een eivormige bal?

    In deze nieuwe aflevering van Sporza @ School onderzoeken we waarom rugbyspelers jarenlang tegen voetballers hebben geknokt en waarom we aan die vete de bijzondere vorm van de rugbybal te danken hebben.

    William Webb Ellis speelt voetbal met zijn handen

    Volgens een bekende legende dankt de sport rugby haar naam aan de gelijknamige Engelse stad ten noorden van Londen. Het is 1823 wanneer William Webb Ellis,  een student aan de ‘Rugby School’, de bal tijdens een voetbalwedstrijd plots in zijn handen neemt en zo de eerste stap zet richting het hedendaagse rugby.

     

    In de begindagen van het voetbal bepaalt elke school zijn eigen spelregels, wat voor heel wat wrevel zorgt. De ene groep wil vooral de voeten gebruiken, terwijl de andere liever met de handen speelt. Het begin van een jarenlange discussie.

     

    Of de legende rond William Webb Ellis nu waargebeurd is of niet, hij heeft er wel een belangrijke plaats in de sportgeschiedenis mee veroverd. Zo mag de winnaar van het WK rugby sinds 1987 steevast de Webb Ellis Cup de lucht in tillen. 

    Webb Ellis

    Het standbeeld van William Webb Ellis voor de kostschool in Rugby.

    Onenigheid over de spelregels

    De vete tussen het voetbal en het rugby zal nog een aantal jaar blijven voortduren. Om het voetbal van duidelijke regels te voorzien ontstaat in 1863 de Engelse voetbalbond, de ‘Football Association’ (FA).

     

    Deze bond bestaat uit 11 ploegen, maar valt uit elkaar omdat sommige clubs meer aandacht willen voor het fysiek contact in het reglement. De overgebleven clubs in de FA leggen uiteindelijk de basis voor het hedendaagse voetbal.

     

    Acht jaar later, in 1871, splitst het rugby zich definitief af van het voetbal met de oprichting van de eerste Engelse rugbybond, de ‘Rugby Football Union’. Beide sporten beginnen vanaf dat moment hun eigen verhaal te schrijven.

    Wereldkampioen Zuid-Afrika wordt in de Webb Ellis Cup gegraveerd

    Opgeblazen varkensblaas

    Tijdens de eerste vergaderingen van de nieuwe rugbybond wordt ook het idee van de eivormige bal geïntroduceerd. Maar waarom eigenlijk?

     

    We keren terug naar het begin van de 19e eeuw. Een bal is niets meer dan een varkensblaas die, wanneer opgeblazen, automatisch een ovale vorm vertoont. Van een ronde bal is er op dat moment nog helemaal geen sprake. 

     

    Maar door de jaren heen maakt de bal een evolutie door en de varkensblaas krijgt een ronde, rubberen variant. Hoewel het voetbal hierdoor sneller en snediger wordt, haalt de rugbysport zijn neus op voor het nieuwe ontwerp.

     

    Omdat rugby vooral met de handen wordt gespeeld, beslist de rugbybond om de ovaalvormige bal te perfectioneren. Hierdoor kan de rugbybal makkelijker gedragen worden, terwijl het schoppen op de bal juist moeilijker wordt. Want één ding zal nu toch wel duidelijk zijn: vergelijk voetbal nóóit met rugby!

    Een rugbybal gemaakt van een varkensblaas