• home
  • video
  • pas verschenen

    TAS wuift beroep van Semenya weg, maar IAAF moet regel ook aanpassen

    Tweevoudig olympisch kampioene Caster Semenya heeft bot gevangen voor het Internationaal Sporttribunaal (TAS). De Zuid-Afrikaanse hyperandrogene atlete vocht de IAAF-regel aan die vrouwen met een uitzonderlijk hoog testosterongehalte uitsluit of verplicht medicatie te gebruiken. De IAAF moet zijn regel wel verfijnen.

    De 28-jarige Semenya is een succesvolle 800-meterloopster, die goud pakte in Londen 2012 en Rio 2016. Ze is een persoon van het vrouwelijke geslacht die veel mannelijke kenmerken heeft als gevolg van hyperandrogenisme. Ze heeft van nature een hoger testosteronniveau, 3 keer zoveel als een gemiddelde vrouw. Haar concurrentes vinden daarom dat ze met ongelijke middelen strijdt.

     

    De internationale bond IAAF is al jaren met de zaak bezig en voerde in 2010 al eens de verplichting in dat vrouwen die verschillen vertonen in hun seksuele ontwikkeling (zogenaamde DSD's) testosteronblokkers moesten nemen. Hun prestaties, ook die van Semenya, zakten daardoor.

     

    Maar die regel werd in 2015 met succes aangevochten voor het TAS door de Indiase atlete Dutee Chand. Ook Semenya stopte met de pillen en haar presaties piekten weer.

     

    Vorig voorjaar kwam de IAAF evenwel met een nieuw reglement dat hyperandrogene atletes verplicht weer een hormonenkuur te volgen op de afstanden van 400 meter tot 1 mijl, omdat ze volgens de bond een onrechtmatig voordeel halen.

     

    Semenya, die zonder medicatie niet meer in de vrouwencategorie zou mogen lopen, spande daarop een zaak aan bij het TAS. Ze vindt dat de IAAF louter haar viseert. De nieuwe regel had op 1 november moeten in voege komen, maar zolang de procedure voor het TAS liep, schortte de IAAF de invoering op.

    TAS: "Noodzakelijke discriminatie"

    Het TAS volgde deze keer de atlete niet. Het tribunaal stelt in zijn conclusie wel dat de IAAF-regel "discriminerend" is, maar toch "noodzakelijk" om een eerlijke competitie te garanderen.

     

    "De meerderheid van het TAS-panel (2 tegen 1) was van mening dat - op basis van de bewijsstukken die de verschillende partijen aanbrachten - een dergelijke discriminatie noodzakelijk, redelijk en proportioneel is om de IAAF toe te laten om de integriteit van de vrouwelijke atletes op de bewuste afstanden te bewaren", luidt het in een communiqué.

     

    De Zuid-Afrikaanse stuurde ondertussen een tweet de wereld in: "Soms is het beter om te reageren met geen reactie." Vrijdag zou ze de 800 meter lopen van de Diamond League in Doha, de IAAF heeft al laten verstaan dat volgende week woensdag de regels in principe van toepassing worden. 

    TAS maakt 3 opmerkingen bij IAAF: "Lastig bewijzen boven 800m"

    Toch geeft het TAS in zijn 165 bladzijden tellende verdict de IAAF ook geen blanco cheque, benadrukt TAS-topman Uwe Reeb. "Het TAS heeft het reglement van de IAAF niet goedgekeurd. De IAAF moet zijn reglement verfijnen op basis van het voorbehoud dat het TAS aantekende."

     

    De rechters zien 3 problemen: 1) Wat als een objectieve drempelwaarde voor testosteron tijdelijk en onvrijwillig overschreden wordt? 2) Op de 1.500m en de mijl is een echt voordeel voor DDS-atletes moeilijk te bewijzen. 3) De eventuele bijwerkingen van een hormonenkuur bij DDS-atletes, die daarmee dan zouden moeten stoppen.

        

    Het TAS moedigt de IAAF sterk aan om die kwesties aan te pakken wanneer het zijn DDS-reglement in werking stelt. De rechters zijn er bovendien van overtuigd "dat de regel in de toekomst nog zal aangepast moeten worden, op basis van de opgedane ervaringen".

     

    Vrouwen met een te hoog testosterongehalte die op het WK eind september, begin oktober in Doha willen meedoen, hebben nu een week de tijd om de medicatie op te starten en een bloedtest te ondergaan. Die moet al onder de 5 nanomol per liter bloed liggen.

     

    Dat is een overgangsmaatregel, want de IAAF wil dat de betrokken vrouwen hun testosteronniveau tot onder 5 nanomol brengen voor minstens 6 maanden voor een topkampioenschap.

     

    Wil ze de 800 meter lopen op het WK, zal Semenya dus weer blokkers moeten pakken. Als de IAAF de opmerkingen van het TAS volgt en de 1.500m uitsluit, dan zou de Zuid-Afrikaanse op het WK zonder medicatie die afstand kunnen lopen. In 2017 was ze 2e op de 1.500m op het WK in Londen.

     

    Tegen deze uitspraak van het TAS is gedurende 30 dagen beroep mogelijk voor een Zwitserse federale rechter.